Boşanma Davası Nasıl Açılır? 2025 Harçlar ve Prosedür

Boşanma davası açmak, sadece bir dilekçenin mahkeme kalemine sunulmasından ibaret değildir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) madde 119'da belirtilen unsurları taşımayan bir dilekçe, davanın daha esasa girilmeden usulden reddedilmesine veya hak kaybına uğramasına neden olabilir.

2025 yılı itibarıyla artan mahkeme harçları ve tebligat giderleri göz önüne alındığında, hatalı açılan bir dava hem zaman hem de ciddi maddi kayıp demektir. Özellikle "çekişmeli" boşanma davalarında; vakıaların doğru sıralanması, ispat yükü ve delil listesinin sunulması stratejik bir planlama gerektirir.

Bu rehberde; boşanma davası açma prosedürünü, 2025 yılı güncel harç masraflarını ve dava dilekçesinde bulunması zorunlu olan hukuki unsurları, bir avukatın kontrol listesi hassasiyetiyle ele aldık.

Amacımız; süreci sadece "başlatmak" değil, doğru hukuki temeller üzerine kurmaktır.

• question: Eşim boşanmak istemezse dava ne kadar sürer? answer: >- Eşlerden birinin boşanmayı reddetmesi durumunda dava "Çekişmeli" hale gelir. Tanıkların dinlenmesi, kusur araştırması ve istinaf süreçleriyle birlikte bu davalar ortalama 1.5 ile 3 yıl arasında sürebilir.
• question: Boşanma davası hangi adliyede açılmalıdır? answer: >- TMK 168 uyarınca yetkili mahkeme; eşlerden birinin yerleşim yeri veya boşanma davasının açılmasından önce eşlerin son 6 aydır birlikte oturdukları yerdeki Aile Mahkemesidir.
• question: Dava dilekçesini kendim yazabilir miyim? answer: >- Teorik olarak evet, ancak HMK 119. maddedeki zorunlu unsurları (hukuki sebepler, açık talep sonucu vb.) içermeyen dilekçeler usulden reddedilir. İnternet taslakları genellikle somut olayın özelliklerini yansıtmadığı için hak kaybına neden olur.
• question: Dava sürerken nafaka alabilir miyim? answer: >- Evet. Davanın açılmasıyla birlikte hakim, talep olmasa dahi barınma ve geçim sıkıntısı çeken eş ve çocuklar lehine "Tedbir Nafakasına" hükmedebilir.
• question: Aldatma durumunda tazminat miktarı nasıl belirlenir? answer: >- Zina (aldatma) nedeniyle açılan davalarda, aldatılan eşin yaşadığı manevi yıkım, sosyal statüsü ve tarafların ekonomik gücü (Tarik) araştırılarak tazminat belirlenir. Bu miktar zenginleşme aracı olmayacak ancak caydırıcı olacak seviyede tutulur. conclusion: > Boşanma davası açmak; sadece bir dilekçe vermek değil, geleceğinizi (nafaka, velayet, mal varlığı) şekillendirecek hukuki süreci başlatmaktır.

• Hangi delilleri sunacaksınız?

• Tedbir nafakası istediniz mi?

• Mal paylaşımı için tedbir koydurdunuz mu?

Bu soruların cevabı için Bursa ve çevresinde Aile Hukuku alanında uzmanlaşmış Avukat Ersin Doğan ile sürecinizi güvenle yönetebilirsiniz.

Hukuki haklarınız, yeni hayatınızın temelidir.

Eşinizle yollarınızı ayırmaya karar verdiniz. Bu, hayatınızın en zor kararlarından biri olabilir. Ancak bu duygusal sürecin ortasında, soğukkanlılıkla yönetmeniz gereken bir de "hukuki prosedür" süreci başlıyor. 2025 yılı itibarıyla güncellenen harçlar ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) katı şekil şartları nedeniyle, boşanma davası açma süreci hata kabul etmeyen bir forma dönüşmüştür.

Bu rehberde; hangi dava türünü seçmeniz gerektiğini, dava açılış maliyetlerini ve dilekçede bulunması gereken zorunlu unsurları inceleyeceğiz. Eğer süreç Çekişmeli Boşanmaya doğru gidiyorsa, Çekişmeli Boşanma ve Mal Paylaşımı rehberimizi de okumanızı öneririz.

1. İlk Adım: Hangi Yolu Seçeceksiniz?

Boşanma davası açmadan önce vermeniz gereken en kritik karar, sürecin "Anlaşmalı" mı yoksa "Çekişmeli" mi olacağıdır. Bu karar, davanın süresini ve maliyetini doğrudan belirler.

A. Her Konuda Uzlaştıysanız: Anlaşmalı Boşanma

Eğer eşinizle boşanma kararı, nafaka miktarı, tazminat ve çocukların velayeti konusunda %100 mutabıksanız; süreciniz tek celsede biter. Ancak bunun için en az 1 yıllık evli olmanız ve bir protokol hazırlamanız şarttır.

B. Uzlaşma Yoksa: Çekişmeli Boşanma

Eğer eşiniz boşanmak istemiyorsa veya "Boşanırım ama tazminat vermem / çocuğu vermem" diyorsa, zorlu bir yargılama süreci sizi bekliyor demektir. Bu davada kusurun (aldatma, şiddet, terk vb.) ispatlanması gerekir.

2. Dava Açılış Maliyeti: 2026 Harçları ve Avukatlık Ücretleri

Boşanma davası açarken maliyeti etkileyen iki temel kalem vardır: Mahkeme Masrafları ve Avukatlık Ücreti. 2026 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) ve mahkeme harçları dikkate alındığında taban fiyatlar şu şekildedir:

Not: Yukarıdaki "Avukatlık Ücreti", devletin belirlediği yasal alt sınır olup, tavsiye edilen niteliktedir. Her avukat; davanın karmaşıklığı, şehir (Örn: İstanbul/Bursa farkı) ve iş yüküne göre kendi ücret politikasını belirler. Ancak bu rakamın altında iş alınması yasaktır.

İnternette Neden Farklı Fiyatlar Görünüyor? (Önemli Uyarı)

Bazı kaynaklarda 2026 dava masrafının 8.000 TL - 10.000 TL gibi çok yüksek gösterilmesinin nedeni, "en kötü senaryonun" baz alınması veya farklı dava türlerinin karıştırılmasıdır. Hukuki gerçekler şöyledir:

1. Gider Avansı İade Edilir (Depozito Mantığı): Mahkemeye yatırılan ortalama 2.500 TL'lik gider avansı, dava süresince yapılacak masraflar (Tebligat, tanık, bilirkişi) için bir güvencedir. Eğer bu paranın tamamı kullanılmazsa, artan kısım dava sonunda size iade edilir. Yani bu miktarın tamamı "yanan para" değil, bir kısmı teminattır.

2. Tazminat Taleplerine Ekstra Harç Yoktur: Boşanma davası ile birlikte istediğiniz Maddi-Manevi Tazminat ve Nafaka talepleri için ayrıca harç ödenmez. (Yargıtay Yerleşik İçtihadı). İster 500 Bin TL, ister 10 Milyon TL tazminat talep edin; bu talepler boşanmanın eki (fer'isi) sayıldığı için sadece yukarıdaki sabit (maktu) harç alınır.

   • Yasal Referans: Harçlar Kanunu Madde 13/c ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararları.

3. Mal Paylaşımı Ayrı Bir Davadır (En Büyük Maliyet): Bazen toplam maliyete "Mal Paylaşımı" da dahil edilerek bilgi verilir. Oysa "Eşimin üzerine olan evi/arabayı istiyorum" talebi boşanma davasından ayrı görülür. "Mal Rejiminin Tasfiyesi" denilen bu ayrı dava, istediğiniz malın değeri üzerinden Nispi Harca (binde 68,31) tabidir ve maliyeti çok yüksektir. Boşanma davası harcı ile karıştırılmamalıdır.

3. Boşanma Dilekçesi ve HMK 119 Kuralı

Bir A4 kağıdına "Boşanmak istiyorum" yazıp adliyeye vermek dava açmak için yeterli değildir. HMK Madde 119 uyarınca dilekçede mutlaka bulunması gerekenler:

• Hukuki Sebepler: (Örn: TMK 166 Şiddetli Geçimsizlik veya TMK 161 Zina)
• Açık Talep Sonucu: Ne kadar tazminat, ne kadar nafaka istediğinizi rakamsal olarak belirtmelisiniz.
• Vakıalar: Boşanmaya neden olan olaylar (hakaret, şiddet, ilgisizlik) tarih ve yer belirtilerek sıralanmalıdır.

4. Mal Paylaşımı Aynı Davada Olur Mu?

Müvekkillerimizin en sık yaptığı hata, boşanma davası ile birlikte "ev ve arabanın paylaşımını" da talep etmektir. Ancak Türk hukuk sisteminde Mal Rejimi Tasfiyesi (Mal Paylaşımı) davası, boşanma davasından ayrı bir davadır.

Genellikle boşanma davası kesinleşene kadar mal paylaşımı davası "bekletici mesele" yapılır.

5. Emsal Yargıtay Kararı: "Yetkili Mahkeme İtirazı"

Boşanma davasını yanlış adliyede açmak, davanın aylar, hatta yıllar uzamasına neden olur.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi Yaklaşımı: "Boşanma davalarında yetki, kamu düzenine ilişkin kesin yetki kuralı değildir. TMK 168. madde uyarınca; eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesi yetkilidir. Davalının süresi içinde yapacağı 'yetki itirazı' üzerine mahkeme yetkisizlik kararı verebilir." (Atıf: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2014/16138 E., 2015/497 K.)

Pratik İpucu: İkametgahınızın hangi adliye bölgesinde olduğunu tam olarak öğrenmek için E-Devlet üzerinden "Yerleşim Yeri (İkametgah) ve Diğer Adres Belgesi Sorgulama" yapabilir, bağlı olduğunuz ilçenin adliyesine başvurabilirsiniz. Yanlış adliyede açmak, davanın aylar uzamasına neden olur.

Bu karar, davanın nerede açılacağının stratejik önemini göstermektedir.