İçindekiler
Sıkça Sorulan Sorular (7)
Boşanma süreci sadece medeni durumun değişmesi değil, aynı zamanda ekonomik bir ayrışmadır. Taraflar genellikle "Kimin ne kadar kusurlu olduğu" ile ilgilenirken, asıl maddi savaş Mal Rejimi Tasfiyesi davasında verilir.
2002 yılından sonra evlenen çiftler için yasal rejim **"Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi"**dir. Bu rejimin özü şudur: "Evlilik cüzdanı imzalandıktan sonra kazanılan her kuruş ortaktır." Ancak bu kuralın "Kişisel Mallar" ve "Değer Artış Payı" gibi hayati istisnaları vardır.
Bursa Boşanma Avukatı Ersin Doğan olarak; ev, araba, banka hesapları ve ziynet eşyalarının paylaşımındaki hukuki kriterleri ve hesaplama yöntemlerini inceledim.
1. Hangi Mallar Paylaşılır? (Kişisel Mal vs Edinilmiş Mal)
Davanın kaderini belirleyen en önemli ayrım budur. Hangi malın "ortak", hangisinin "şahsi" olduğunu aşağıdaki tabloda özetledim:
| Mal Türü | Paylaşılır Mı? | Açıklama |
|---|---|---|
| Maaş / Ticari Kazanç | ✅ EVET | Evlilik süresince çalışılarak kazanılan paralar ortaktır. |
| Miras Kalan Mal | ❌ HAYIR | Baba/anneden kalan ev, arsa, para kişisel maldır. |
| Evlenmeden Önceki Mal | ❌ HAYIR | Bekarlık döneminde alınan ev/araba kişiseldir. |
| Kıdem Tazminatı | ⚠️ KISMEN | Sadece evlilik süresine denk gelen kısmı paylaşılır. |
| Piyango / Şans Oyunu | ✅ EVET | Emek karşılığı olmasa da edinilmiş mal sayılır. |
| Ziynet Eşyaları | ❌ HAYIR | Kadının kişisel malıdır, paylaşılmaz. |
2. Kredisi Birlikte Ödenen Evin Durumu
En sık karşılaşılan senaryo: Ev 2015'te alındı, tapu kocanın üzerine ama kredisi 2025'e kadar ödendi.
Bu durumda diğer eşin "Katılma Alacağı" hakkı doğar.
- Hesaplama: Evin boşanma davasının açıldığı tarihteki değeri değil, tasfiye (karar) tarihindeki güncel piyasa değeri esas alınır.
- Kredi Oranı: Evlilik içinde ödenen kredi miktarının toplam değere oranı hesaplanır ve bu oranın yarısı diğer eşe ödenir.
3. Değer Artış Payı Davası Nedir?
Eğer bir eş, diğer eşin kişisel malına (örneğin babasından kalan arsaya) kendi cebinden para harcayarak değer katmışsa (örneğin üzerine ev yapmışsa); bu harcamanın güncel değerini geri isteyebilir. Buna Değer Artış Payı denir.
Örnek: Kadın, düğünde takılan altınlarını (kişisel malını) bozdurup, kocasına ait olan evin tadilatına harcadıysa; boşanırken bu parayı (altının güncel değeri üzerinden) geri alır. Bu para "yarı yarıya" paylaşılmaz, tamamı kadına aittir.
4. Emsal Yargıtay Kararları
Mal paylaşımında Yargıtay içtihatları, kanun maddeleri kadar belirleyicidir.
A. Mal Kaçırma (Eklenecek Değer)
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi: "Eşlerden birinin, boşanma davası açılmadan önceki 1 yıl içinde, diğer eşin rızası olmadan yaptığı karşılıksız kazandırmalar (bağışlar) veya mal varlığını devretmesi; mal kaçırma kastı taşıdığı kabul edilerek tasfiye hesabına 'eklenecek değer' olarak dahil edilir."
B. Şirket Hisseleri ve Kar Payı
Yargıtay İçtihadı: "Eşlerden biri üzerine kayıtlı bir şirket varsa; şirketin kendisi değil, şirketin mal varlığı değeri ve birikmiş kar payları edinilmiş mal kabul edilir. Diğer eş, bu değerlerin yarısı üzerinde hak sahibidir."
5. Davanın Zamanlaması ve Bekletici Mesele
Mal paylaşımı davası, boşanma davası ile birlikte açılabilir ancak mahkeme genellikle "Bekletici Mesele" yapar.
- Yani önce boşanma davasının bitmesini ve kusur durumunun kesinleşmesini bekler.
- Stratejik Hamle: Davayı bekletse bile, malların kaçırılmasını önlemek için boşanma davası açılır açılmaz "Aile Konutu Şerhi" konulmalı veya mal rejimi davası açılarak "İhtiyati Tedbir" istenmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Evlenmeden önce aldığım ev boşanmada paylaşılır mı?
Hayır, genel kural olarak evlenmeden önce alınan mallar "Kişisel Mal"dır ve paylaşılmaz. Ancak evlilik süresince bu eve yapılan değer artırıcı yatırımlar (kredi ödemeleri, büyük tadilatlar vb.) veya bu evden elde edilen kira gelirleri "Edinilmiş Mal" sayılarak paylaşıma dahil edilebilir.
2. Eşimin üzerine kayıtlı ama kredisini birlikte ödediğimiz evden pay alabilir miyim?
Evet. Tapu kimin üzerine olursa olsun, kredi taksitleri evlilik birliği içinde (maaş vb. ile) ödenmişse diğer eş hak sahibidir. Ödenen kredi oranına göre "Katılma Alacağı" talep edebilirsiniz. Zamanaşımı süresi 10 yıldır.
3. Mal paylaşımı davasını boşanma davasıyla birlikte açmak zorunda mıyım?
Hayır. Mal rejimi tasfiyesi davası, boşanma davasından ayrı bir davadır. Genellikle boşanma davası kesinleştikten sonra görülür (Bekletici Mesele). Ancak hak kaybı yaşamamak ve eşin malları kaçırmasını önlemek için boşanma davasıyla eş zamanlı açılıp "İhtiyati Tedbir" istenmesi stratejik açıdan önemlidir.
4. Ailemden kalan miras boşanmada eşime verilir mi?
Hayır. TMK'ya göre miras yoluyla intikal eden mallar (ev, arsa, nakit) tartışmasız "Kişisel Mal"dır. Eşiniz bunlardan hak iddia edemez. Ancak miras kalan dükkanın kira geliri evlilik içinde harcanmışsa, o gelirler paylaşılabilir.
5. Eşim beni aldattı, malların tamamını alabilir miyim?
Normalde kusur mal paylaşımını etkilemez. Ancak TMK m. 236/2 istisnası gereği; boşanma sebebi "Zina" veya "Hayata Kast" ise, hakim kusurlu eşin payını azaltabilir veya tamamen kaldırabilir.
6. Düğün takıları (Ziynet) mal paylaşımına dahil midir?
Hayır. Yargıtay'a göre düğünde takılan ziynetler (erkeğe takılanlar dahil), kadına bağışlanmış sayılır ve kadının kişisel malıdır. Mal paylaşımı hesabına katılmaz, aynen iade edilmesi gerekir.
7. Boşanmadan hemen önce eşim malları satarsa ne olur?
Eşlerden birinin, mal kaçırmak amacıyla boşanma davasından önceki 1 yıl içinde yaptığı karşılıksız devirler, hiç satılmamış gibi hesaba katılır (Eklenecek Değer).
Sonuç
Mal paylaşımı davaları; matematiksel hesaplamaların, banka kayıtlarının ve tapu geçmişlerinin incelendiği teknik davalardır.
- "Hangi mal kişisel?"
- "Hangi kredi taksiti ortak?"
- "Altınlar nereye gitti?"
Sorularının doğru cevaplanması milyonlarca liralık fark yaratabilir. Bursa ve çevresinde mal varlığınızı korumak ve hak ettiğiniz payı almak için Avukat Ersin Doğan ile iletişime geçebilirsiniz.
Ekonomik geleceğinizi şansa bırakmayın.